Aansluitstop nieuwe woningen Utrecht per 1 juli

De druk op het elektriciteitsnet in Utrecht heeft een nieuw hoogtepunt bereikt. Vanaf 1 juli worden nieuwe aanvragen voor stroomaansluitingen en zwaardere aansluitingen in delen van de regio Utrecht tijdelijk op een wachtlijst gezet. Daarmee is Utrecht de eerste regio in Nederland waar niet alleen grootverbruikers, maar ook kleinverbruikers met een aansluitstop op het net te maken krijgen. Voor woningbouw, verduurzaming en regionale bedrijvigheid is dat een grote tegenvaller, al blijft een deel van de schade voorlopig beperkt.

Netveiligheid dwingt tot pauzemaatregel

TenneT meldde al in februari dat de transportcapaciteit in Utrecht, Gelderland en Flevoland volledig benut is. Die file op het stroomnet, ook wel netcongestie genoemd, is inmiddels een economische bottleneck van formaat aan het worden. Ondanks overleg tussen provincies, gemeenten, het Rijk en netbeheerders blijkt een tijdelijke pas op de plaats in een deel van Utrecht nu onvermijdelijk. Concreet betekent dit dat nieuwe aansluitingen en uitbreidingen van bestaande aansluitingen vanaf juli niet (direct) meer kunnen worden gerealiseerd. Ook aanvragen voor extra capaciteit voor bijvoorbeeld warmtepompen of laadpalen lopen vast. Dat raakt niet alleen nieuwbouwprojecten, maar ook huishoudens en bedrijven die juist wilden verduurzamen. Dat schuurt, zeker in een provincie waar de woningnood toch al fors is en sterk wordt ingezet o. vergroening.

Schade wisselend

Volgens gedeputeerde Huib van Essen is de maatregel een bittere pil voor de regio Utrecht. Tegelijk wijst hij erop dat de bouw van 35.000 woningen wel veiliggesteld is. Niet de hele provincie wordt op dezelfde manier geraakt. In de regio Amersfoort is voorlopig geen aansluitstop nodig. Ook Vijfheerenlanden blijft buiten deze maatregel, omdat die gemeente technisch onder een ander netwerkgebied valt.

De route uit deze impasse ligt grofweg op drie sporen. Ten eerste moet de uitbreiding van hoogspanningsstations en kabelverbindingen sneller verlopen, vooral ten noorden van Utrecht. Ten tweede wordt gekeken naar tijdelijke inzet van batterijen en gasturbines om piekbelasting af te vlakken. En ten derde moet het net slimmer worden benut door bedrijven en huishoudens, vooral tijdens de drukke uren tussen 16.00 en 21.00 uur.

In Flevoland is een vergelijkbare aansluitstop voor kleinverbruikers vooralsnog voorkomen, dankzij nauwe samenwerking tussen netbeheerders, provincies, EZK en ACM. Dat laat zien dat bestuurlijke coördinatie wel degelijk verschil kan maken, al lost dat het capaciteitsgebrek nog niet op. Het eerste officiële peilmoment volgt in oktober. De markt zal dan scherp kijken of deze noodrem tijdelijk blijkt, of het begin is van een langer structureel stroomslot.